Czy ZUS może żądać ode mnie jako członka zarządu zapłaty długów spółki?
Na tak skonstruowane pytanie należy udzielić zasadniczo twierdzącą odpowiedź. Szkopuł jednak tkwi w szczegółach. Zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swym majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Powyższe oznacza, że ZUS po wydaniu decyzji przenoszącej odpowiedzialność na członka zarządu będzie mógł bezpośrednio od członka zarządu dochodzić należności będącej wcześniej jedynie długiem spółki.
Kiedy ZUS może wydać decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności na członka zarządu?
ZUS wydając decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności na członka zarządu powinien przede wszystkim wykazać, że uprzednio został wystawiony tytuł wykonawczy przeciwko spółce, który był egzekwowany, lecz spółka nie miała odpowiedniego majątku do zaspokojenia roszczeń ZUS. ZUS powinien również wykazać, że członek zarządu pełnił swoją funkcję w momencie, gdy termin płatności zobowiązania spółki upływał w trakcie kadencji konkretnego członka zarządu.
Czy jeżeli jako członek zarządu nie miałem wiedzy o stanie finansowym spółki lub takimi sprawami spółki zajmował się ktoś inny to będę mógł się jakoś obronić?
W orzecznictwie sądowym utrwalił się już pogląd, że podział obowiązków przyjęty wewnątrz spółki zasadniczo nie ma znaczenia dla odpowiedzialności członków zarządu. Sądy wskazują najczęściej, że członek zarządu ponosi odpowiedzialność w związku z pełnieniem funkcji, a nie w związku z wykonywaniem w spółce określonych zadań. Zatem tak przyjęta linia obrony z dużym prawdopodobieństwem nie odniesie zamierzonego skutku.
Jak się bronić, gdy ZUS chce przenieść na mnie długi spółki?
Nie ma jednego sprawdzonego sposobu na obronę i każda sprawa jest nieco inna i wymaga indywidualnego podejścia i opracowania strategii procesowej w zależności od zaistniałego stanu faktycznego. Zatem strategia procesowa powinna być dobrana odpowiednio do stanu faktycznego, ale również poczynionych ustaleń ZUS i zebranych przez ZUS dowodów. Wśród sposobów na obronę w tego typu sprawach można wymienić przykładowo:
- wykazanie, iż członek zarządu złożył wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego we właściwym czasie.
- wykazanie, iż nie było podstaw do ogłoszenia upadłości w chwili pełnienia funkcji członka zarządu.
- wykazanie, że brak zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy np. wskutek obłożnej choroby.
- wykazanie, że istnieje majątek spółki z którego można przeprowadzić egzekucję.
Co zrobić, jak ZUS poinformuje o wszczęciu postępowania o przeniesienie długów?
Przede wszystkim nie wolno ignorować pism z ZUSu i już w przypadku otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania warto udać się do doświadczonego radcy prawnego lub adwokata, który prowadził już podobne sprawy. Jeśli nawet została już wydana decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu składek to jeszcze nic straconego i w terminie miesiąca można wnieść odwołanie od decyzji ZUS do odpowiedniego Sądu Okręgowego za pośrednictwem oddziału ZUSu, który wydał taką decyzję.
Czy warto wnosić odwołanie od decyzji ZUS?
Tutaj nie sposób udzielić zawsze jednoznacznej decyzji. Na pewno zawsze warto przeanalizować to co ustalił ZUS i czy ma to pokrycie z rzeczywistym stanem faktycznym oraz stanem prawnym. Bardzo często decyzje przenoszące odpowiedzialność na członka zarządu dotyczą odpowiedzialności sięgającej po kilkadziesiąt tysięcy złotych. Samo odwołanie od decyzji do Sądu Okręgowego nie wymaga wniesienia dodatkowej opłaty sądowej, lecz w przypadku przegrania sprawy przed Sądem może się okazać, że pokryć będzie trzeba również dodatkowe koszty postępowania. Wskazać jednak należy, że członek zarządu nie pozostaje bez środków obrony i nie zawsze próba przeniesienia odpowiedzialności przez ZUS jest słuszna i odpowiednio wykazana. Z uwagi na duży stopień skomplikowania tego typu spraw doświadczony radca prawny lub adwokat może ocenić i przybliżyć ryzyko prowadzenia sporu i szansę na skuteczne odwołanie od decyzji ZUS.
